Định mệnh theo bạn là gì? Tôi cũng từng tin là có nhiều chuyện là do định mệnh sắp đặt nhưng sau khi tìm hiểu về các hiệu ứng tâm lý thì tôi nhận ra rằng thì ra chúng ta luôn tự nghĩ là như vậy để cho hợp lý. Mọi thứ đều có thể xảy ra chỉ là ta muốn hiểu nó theo cách nào thôi.

Nếu bạn đang thất tình và tin tình yêu đó là “định mệnh” thì xin hãy thoát ra khỏi suy nghĩ ấy đi. Bạn chỉ cần đọc xong bài này, suy nghĩ lý trí, dần dần bạn sẽ thoát ra khỏi tâm trạng buồn vì quá khứ đã qua. Mọi chuyện đều do ngẫu nhiên và bạn chính là người làm nó trở nên quan trọng hoặc nghiêm trọng mà thôi.

Tất nhiên, là con người thường lãng mạn hóa cảm xúc của mình nhưng khi chúng ta giải thích lý trí thì mọi thứ không hề như vậy. Tôi từng có thời gian dài lãng mạn hóa mối tình dang dở trong thời gian dài mà bỏ lỡ tình cảm của người khác dành cho tôi. Tôi hi vọng bạn sẽ không có những tiệc nuối giống như tôi. Cùng nhau đọc và hiểu nó nhé!

Xu hướng tìm kiếm quy luật trong sự ngẫu nhiên

Khi bạn tình cờ gặp một người ở một địa điểm không ngờ tới, bộ não thay vì chấp nhận đó là xác suất thống kê ngẫu nhiên, nó sẽ tự động kết nối các dữ kiện (như thời gian, hoàn cảnh, sở thích chung) để biến nó thành một câu chuyện có “bàn tay của số phận“,  những sự trùng hợp như vậy hoàn toàn có thể xảy ra.

Thuật ngữ tâm lý học này gọi là Apophenia, chỉ xu hướng nhìn thấy các mối liên hệ có ý nghĩa hoặc các khuôn mẫu (patterns) trong những dữ liệu ngẫu nhiên hoặc vô nghĩa. Não bộ con người được tiến hóa để tìm ra ý nghĩa và mối liên hệ giữa các sự kiện.

• Bạn tình cờ gặp một người ở sân bay.
• Sau đó lại gặp họ ở một quán cà phê.
• Não bộ lập tức nghĩ: “Chắc đây là định mệnh.” , “Có duyên ghê”

Khi đã tin vào “định mệnh”, chúng ta thường có xu hướng

• Nhớ những lần trùng hợp kỳ lạ.
• Quên hàng nghìn lần gặp người lạ rồi không có chuyện gì xảy ra.

Ví dụ:

• Bạn gặp hàng nghìn người trong đời.
• Chỉ có 1 người trở thành người yêu.

Sau này bạn chỉ nhớ:

“Trong hàng vạn người, tôi đã gặp đúng người đó.”

Mà quên rằng đã có vô số cuộc gặp khác không dẫn đến điều gì đặc biệt. Sau khi một mối quan hệ trở nên quan trọng, con người thường nhìn lại quá khứ và cảm thấy:

“Mọi thứ dường như đã được sắp đặt từ trước.”

Nhưng thực tế,

Họ chỉ đang diễn giải lại quá khứ bằng kiến thức hiện tại.

Hiện tượng tần suất định mệnh

Tôi nhớ rằng thời đi học cấp 3, trường của tôi nổi tiếng có rất nhiều bạn nữ xinh xắn, dễ thương, đáng yêu nhưng tôi không bào giờ nhìn thấy hoặc không gặp được ai như vậy nhưng cứ thỉnh thoảng ngẫu nhiên tôi lại thấy bạn gái của mình đi lon ton trong sân trường hoặc hành lang.

Điều này sau này tôi tìm hiểu và tìm ra đáp án là khi bạn bắt đầu ấn tượng hoặc nghĩ về một người, tự nhiên bạn sẽ có cảm giác mình gặp họ hoặc nhìn thấy những thứ liên quan đến họ ở khắp mọi nơi. Thực ra tần suất xuất hiện của họ vẫn vậy, chỉ là não bạn đang chú ý hơn thôi.

Con người thường không thích cảm giác:

• Cuộc đời là ngẫu nhiên.
• Những sự kiện quan trọng chỉ là xác suất.

Chúng ta cảm thấy dễ chịu hơn khi tin rằng:

• Mọi chuyện đều có lý do.
• Cuộc gặp gỡ nào đó mang ý nghĩa đặc biệt.
• Có một “bàn tay vô hình” sắp đặt.

Xu hướng tin rằng mọi sự kiện xảy ra đều tuân theo một kế hoạch đã được định sẵn, giúp con người có cảm giác an tâm và thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn.

Nghịch lý thú vị về hiện tượng “Định mệnh”

Nếu hai người yêu nhau 20 năm, họ thường nói:

“Chúng tôi gặp nhau là định mệnh.”

Nhưng nếu lần gặp đó không dẫn đến điều gì, họ sẽ không bao giờ gọi nó là định mệnh.

Nói cách khác, rất nhiều trường hợp “định mệnh” thực chất là ý nghĩa được gán cho một sự kiện sau khi biết kết quả, chứ không phải bằng chứng rằng sự kiện đó đã được sắp đặt từ trước. Đó cũng là lý do vì sao những câu chuyện về “duyên số” thường rất thuyết phục về mặt cảm xúc, ngay cả khi chúng có thể được giải thích bằng xác suất và tâm lý học.

Thật ra, để bạn quen biết được một người không hề khó như bạn nghĩ. Nếu bạn đọc bài “Thế giới nhỏ” của tôi rồi bạn sẽ thấy, trong thời đại Internet này thì chỉ cần qua 3-4 người mà chúng ta nghĩ có thể họ biết 1 người mới cũng là bình thường. Nên chúng ta tin vào “cuộc gặp gỡ định mệnh” thực chất là một cơ chế tự nhiên giúp bộ não lãng mạn hóa cuộc sống, biến những con số xác suất khô khan thành những câu chuyện đầy cảm xúc cũng không sai.

Nhưng cuối cùng, khi tình cảm đó không như chúng ta mong muốn thì đừng thần thánh, lãng mạn hóa nó. Rồi chúng ta sẽ lại tìm được “Định mệnh” mới thôi, cuộc sống này luôn chứa đựng nhiều bất ngờ xảy ra mà. Việc của chúng ta là đừng tốn thời gian nhìn về quá khứ và cứ vui vẻ tận hưởng khoảng khắc hiện tại thôi.